Çocuk gelişimi, bebek gelişimi, çocuk beslenmesi, okul öncesi eğitim > Çocuk Eğitimi ve Ruh Sağlığı > Televizyon Programlarının Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Televizyon Programlarının Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Televizyon Programlarının Çocuklar Üzerindeki Etkileri Nelerdir Sorusunun Cevabı cocukgelisimi.org ta….Televizyon programlarının etkilerinden söz ederken, bazı programların bazı çocuklar üzerinde yaptığı olumlu ya da olumsuz etkilerden söz etmek mümkündür. Bütün televizyon programları çocuklar için her zaman faydalıdır denilemeyeceği gibi, bütün televizyon programlarının tüm çocuklar için zararlı olduğunu söylemek de mümkün değildir. Bu konuda önemli olan; televizyon programlarının niteliği, o programı izleyen çocuğun kişilik özellikleri, çocuğun içinde yaşadığı yakın çevresinin özellikleri, televizyon programlarının ne süre ile seyredildiği gibi faktörlerdir.

Çocuklar seçtikleri çizgi filmlerdeki ve dizilerdeki karakterleri kendi kahramanları olarak benimserler.

 

Yapılan araştırmalar çocukların 18 aylıktan itibaren televizyondan gelen uyarana kısa süreli de olsa ilgi gösterdiğini, “izleyici” olarak adlandırmalarının ancak 2,5 yaşlarından sonra olduğunu göstermektedir.

2,5 yaş itibariyle çocuklar gördükleri (izledikleri) olay ve davranışları taklit etme yetisine de sahip olurlar. Bu yaş çocuklarının ilgisinin, hızlı efektlerle değişen sahnelere sahip çizgi filmler olduğu göz önünde tutulduğunda, bu yapıtları “taklit” eden ve bu yapıtlardan öğrenen çocukların hayatında çizgi filmlerin etkisi olduğu bilinmektedir.

3 – 6 yaş arası çocuklarda ise bu rolün önemi daha da artar çünkü araştırmalar bu yaş grubu çocuklarının, televizyon ve dolayısıyla çizgi film izlerken artık “anlam” arayışı içinde olduklarını ortaya koymaktadır.

6 – 11 yaş grubu çocukları için ise izledikleri programın içeriği ve programın onlar üstünde yaptığı etki daha da fazlalaşır. Çünkü bu yaş grubu çocuklarda dikkat, odaklanma ve süreç takiplerini sağlayan bilişsel fonksiyonlar oluşmaktadır. Bu da izlenen çizgi film içeriğini, o içerikle ilgili çocukların duygulanımlarını ve bu duygulanımların hayatlarına davranış olarak aktarımının önemini vurgular. Yine bu yaş aralığında çocukların inanç ve değer sistemlerinin oturmaya başladığı düşünülecek olursa çizgi film içeriklerinin onlar üzerindeki etkileri daha da önem kazanır.

Televizyon programlarının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini dört başlık altında toplayabiliriz:

 

1- Şiddete Yöneltme:

Şiddet içerikli programlar ve çizgi film izleyen çocukların yaşıtlarına göre oyunlarında fiziksel güç unsurunu daha fazla kullandıkları, bu nedenle arkadaşlarıyla kavga etme olasılıklarının da daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Yine bu çocukların ebeveyn ve büyükleriyle ilişkilerinde sabırsız ve asi oldukları araştırmalarda da ortaya çıkmıştır. Şiddet öğesi içeren programların, bu programları izleyen çocuklar üstünde 3 ana etkisi olduğu saptanmıştır. Bunlar:

Bu çocukların, “diğerlerinin” acı ve üzüntülerine karşı daha az hassas olması,

Bu çocukların gerçek hayatta çevrelerindeki şiddet unsurlarından gerektiği kadar hatta hiç rahatsız olmaması,

Daha önceki araştırmanın da işaret ettiği gibi bu çocukların çevrelerine karşı agresif davranışlarda bulunmaya ve fiziksel güç unsuru kullanmaya “diğerlerine” oranla daha yatkın olması.

2- Bilişsel Fonksiyonları Köreltme:

2004 yılında yapılan bir araştırma günde ortalama 3 – 4 saat televizyon ve dolayısıyla çizgi film izleyen çocukların dikkat eksikliği ve hiperaktivite rahatsızlığı geliştirme olasılıklarının, diğerlerine göre % 30 ile % 40 daha fazla olduğunu ortaya koymaktadır.

3- Gerçeklikten Kopma:

Yapılan araştırmalar, eğer dikkat edilmez ve engel olunmaya çalışılmaz ise izlenen çizgi film ve dizi film karakterlerinin her geçen gün çocuğun dünyasına yerleşmeye başlayacaklarına ve çocuğu gerçeklikten koparıp ciddi adaptasyon sorunu yaşatacağına işaret etmektedir. Öyle ki çok çizgi film izleyen ve o karakterlerle özdeşleşen çocukların sosyal ilişki kurmada zorlandıkları ve yalnız olmayı seçtikleri görülmektedir.

4- Güvenli Davranış Azalması ve Risk Artışı:

Özellikle 12 yaş öncesinde ve muhakeme yetisi henüz gelişmemiş çocuklar gerçekle “hayal ürünü” arasındaki belirlemeyi yapmakta zorlanıp (hatta yapamayıp) ciddi güvenlik sorunları yaşayabilirler. Çizgi filmlerin içeriğinde olan ve gerçek hayatta yapılması mümkün olmayan davranışların, gerçek hayatta da olabileceğini varsayıp bunları deneyebilir ve sağlıklarını riske atabilirler.

Televizyon karşısında saatlerce oyun oynayan çocukları da aşırı radyasyon, fiziksel ve ruhsal yorgunluk, stres ve saldırganlık gibi tehlikeler beklemektedir. Bu çocukların sosyalleşme konusunda büyük sıkıntılar yaşadıkları, uzun vadede içe dönük ve ilişki kurmakta zorlanan bireyler oldukları görülmektedir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar ve gözlemler televizyonlarda yayınlanan ve hedef kitlesi 13–18 yaş olan gençlik dizilerinin izlenme yaşının 5 yaşa kadar düştüğünü göstermektedir. Bu durum çocukların duygusal ve sosyal gelişimlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Uzmanlar yaş düzeyine uygun olmayan bu duygusal bombardımanın önergenliğe girme yaşını öne çekebileceği yönünde açıklamalar yapmaktadırlar.

Bu olumsuz etkileri azaltmak için:

1- Öncelikle televizyonu ne sıklıkla izlediğinizi belirleyin. Unutmayın birçok süreçte olduğu gibi televizyon izleme alışkanlığında da çocuğunuz sizi model alacaktır.

1- Çocukların izledikleri televizyon ve çizgi film saatlerini kontrol altında tutun. İlköğretim çağında olan bir çocuk için bu süreyi kırk beş dakika ile sınırlandırın.

1- Çocukların izledikleri çizgi filmleri belli aralıklarla onlarla izleyin ve içerikleri hakkında birkaç cümlelik de olsa yorumlar yapın.

1- Çok şiddet ve öfke içeren çizgi filmlerin izlenmesini engelleyin.

1- Çocuğunuzun bakıcısına, evde olmadığınız zamanlarda çocuğunuzun televizyon seyretmesinin söz konusu olamayacağını açıklayın. Ona, hikâyeler anlatan kaset dinletmesini önerin. Bu düşselliği çok daha fazla özgür bırakır. Ayrıca bakıcısına çocuğunuzu başka türlü uğraşlarla meşgul etmek için önerilerde (resim, yapıştırma, oyun çamuru vb.) bulunun.

1- Çocuğunuzun yatak odasına televizyon yerleştirmeyin. Çocuğun yatak odasına televizyon koymak bir tuzaktır. Ayrıca yemek esnasında televizyonun açık olması, ailedeki bütün iletişimi kesmenin en kesin yoludur.

Teknolojinin ve medya araçlarının hızla geliştiği günümüzde çocuklarımızı televizyon programlarının ve özellikle de çok masum gibi görünen bazı çizgi filmlerin olumsuz etkilerinden korumak için dikkatli olmamız gerekmektedir. Yoğun iş temposu ve hayat koşuşturması içinde gözden kaçan bu tehlike; çocukların duygusal, bilişsel, sosyal ve hatta fiziksel gelişimlerini olumsuz etkileyebilmektedir.

Unutmayınız ki çocuklar bu konuda bilinçli yetişkinlerin doğru yönlendirmesine ve kontrolüne ihtiyaç duyarlar.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim 15 günlük hava durumu İstanbul'da Gezilecek Yerler kadın sitesi